
ญี่ปุ่นไม่ได้ใช้เพียงปีคริสต์ศักราชเท่านั้น แต่ยังมีระบบการนับปีเฉพาะของตนเองที่เรียกว่า “เก็งโก” หรือชื่อศักราชญี่ปุ่น
ตัวอย่างเช่น ปี 2024 สามารถเขียนในญี่ปุ่นได้ว่า “เรวะปีที่ 6”
แม้ระบบนี้อาจดูซับซ้อนสำหรับชาวต่างชาติในตอนแรก แต่ก็เป็นส่วนสำคัญของประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และชีวิตประจำวันของญี่ปุ่น
ปีศักราชญี่ปุ่นคืออะไร?
ปีศักราชญี่ปุ่น หรือ “เก็งโก” คือระบบการนับปีตามรัชสมัยของจักรพรรดิ
ศักราชปัจจุบันคือ “เรวะ” ซึ่งเริ่มใช้ตั้งแต่ปี 2019
ในญี่ปุ่น ชื่อศักราชยังคงใช้ในเอกสารราชการ แบบฟอร์ม ใบขับขี่ ใบรับรอง และบทสนทนาในชีวิตประจำวัน
มันจึงไม่ใช่เพียงตัวเลข แต่ยังเป็นคำที่สะท้อนยุคสมัยด้วย
ประวัติย่อของศักราชญี่ปุ่น
ศักราชแรกของญี่ปุ่นเชื่อกันว่า คือ “ไทกะ” ซึ่งเริ่มในปี 645
หลังจากนั้น ญี่ปุ่นได้ใช้ชื่อศักราชมากมายตลอดประวัติศาสตร์
ในอดีต ชื่อศักราชอาจเปลี่ยนเพราะเหตุการณ์สำคัญ ภัยพิบัติ หรือการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง
แต่ในปัจจุบัน ศักราชจะเปลี่ยนเมื่อจักรพรรดิองค์ใหม่ขึ้นครองราชย์
ศักราชหลักของญี่ปุ่นยุคใหม่
- เมจิ: 1868–1912
- ไทโช: 1912–1926
- โชวะ: 1926–1989
- เฮเซ: 1989–2019
- เรวะ: 2019–ปัจจุบัน
วิธีแปลงปีศักราชญี่ปุ่นเป็นปีคริสต์ศักราช
สำหรับศักราชญี่ปุ่นยุคใหม่ สามารถแปลงเป็นปีคริสต์ศักราชได้ด้วยสูตรง่าย ๆ
- ปีโชวะ + 1925 = ปีคริสต์ศักราช
- ปีเฮเซ + 1988 = ปีคริสต์ศักราช
- ปีเรวะ + 2018 = ปีคริสต์ศักราช
ตัวอย่างเช่น โชวะปีที่ 50 คือปี 1975, เฮเซปีที่ 10 คือปี 1998 และเรวะปีที่ 6 คือปี 2024
ทำไมคนญี่ปุ่นจึงคุ้นเคยกับชื่อศักราช
สำหรับคนญี่ปุ่นจำนวนมาก ชื่อศักราชไม่ได้เป็นเพียงระบบปฏิทิน
คำว่าโชวะ เฮเซ และเรวะ มักเชื่อมโยงกับความทรงจำ อารมณ์ และภาพของสังคมในแต่ละยุค
โชวะอาจทำให้นึกถึงการฟื้นฟูหลังสงคราม การเติบโตทางเศรษฐกิจ และบรรยากาศเก่า ๆ ที่ชวนคิดถึง
เฮเซอาจทำให้นึกถึงยุคหลังฟองสบู่เศรษฐกิจ การเติบโตของอินเทอร์เน็ต และการเปลี่ยนแปลงทางสังคม
ส่วนเรวะคือยุคปัจจุบันและบทใหม่ของญี่ปุ่น
วันเกิดกับศักราชญี่ปุ่น
คนญี่ปุ่นจำนวนไม่น้อยจำปีเกิดของตนเองด้วยชื่อศักราชมากกว่าปีคริสต์ศักราช
คำว่า “เกิดยุคโชวะ” “เกิดยุคเฮเซ” หรือ “เกิดยุคเรวะ” ถูกใช้บ่อยในชีวิตประจำวัน
ดังนั้นชื่อศักราชจึงเกี่ยวข้องกับอัตลักษณ์ส่วนบุคคลและความรู้สึกของแต่ละรุ่นด้วย
ทำไมระบบนี้จึงดูซับซ้อนสำหรับชาวต่างชาติ
สำหรับชาวต่างชาติ การที่ประเทศหนึ่งใช้ระบบปีสองแบบอาจทำให้รู้สึกสับสน
เอกสารบางอย่างใช้ปีคริสต์ศักราช ขณะที่บางอย่างใช้ศักราชญี่ปุ่น
แต่เมื่อเข้าใจความหมายของศักราชญี่ปุ่นแล้ว ระบบนี้จะกลายเป็นกุญแจสำคัญในการเข้าใจประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมญี่ปุ่น
สรุป
ศักราชญี่ปุ่นไม่ใช่แค่วิธีเขียนปีอีกแบบหนึ่ง
แต่เกี่ยวข้องอย่างลึกซึ้งกับประวัติศาสตร์ สังคม และความรู้สึกเรื่องยุคสมัยของคนญี่ปุ่น
การเรียนรู้เรื่องเก็งโกจะช่วยให้เข้าใจเอกสาร การสนทนา และวิธีที่คนญี่ปุ่นมองแต่ละยุคและแต่ละรุ่นได้ดีขึ้น



