ญี่ปุ่นที่ยังไม่ถูกค้นพบ

ความหมายของ “Itadakimasu”

“Itadakimasu” ไม่ได้เป็นเพียงสัญญาณว่า “เริ่มกินแล้วนะ”
แต่เป็นคำที่มีความหมายของความขอบคุณซ้อนอยู่หลายชั้น

• ขอบคุณพืชและสัตว์ที่กลายมาเป็นอาหาร
• ขอบคุณคนที่ปรุงอาหารให้
• ขอบคุณผู้ที่ปลูก ขนส่ง และขายวัตถุดิบ
• ขอบคุณที่มีสภาพแวดล้อมที่ทำให้เราสามารถกินอาหารได้

คำว่า “itadaku” เดิมเป็นคำสุภาพในภาษาญี่ปุ่น ใช้เมื่อรับสิ่งของจากผู้ที่มีสถานะสูงกว่า
จึงสะท้อนถึงท่าทีที่ให้ความเคารพต่ออาหารด้วย

ความหมายของ “Gochisousama”

“Gochisousama” เป็นคำที่ใช้เพื่อแสดงความขอบคุณหลังรับประทานอาหารเสร็จ

คำว่า “chisou” เดิมมีความหมายว่า “วิ่งวุ่น” หรือ “เดินทางไปมา”
ในอดีต การเตรียมอาหารหนึ่งมื้อต้องอาศัยความพยายามในการรวบรวมวัตถุดิบจากหลายแห่ง
คำนี้จึงค่อย ๆ มีความหมายถึงความลำบากในการจัดเตรียมอาหาร

ดังนั้น “Gochisousama deshita” จึงเป็นคำขอบคุณต่อคนที่เตรียมอาหารและทุกคนที่เกี่ยวข้องกับมื้อนั้น

ภูมิหลังทางประวัติศาสตร์และอิทธิพลทางศาสนา

ธรรมเนียมการกล่าวคำก่อนและหลังอาหารในญี่ปุ่น มีความเกี่ยวข้องกับแนวคิดของทั้งพุทธศาสนาและชินโต

ในพุทธศาสนา มีแนวคิดสำคัญเกี่ยวกับการ “รับชีวิต” เพราะการกินคือการรับเอาชีวิตอื่นมาเป็นพลังชีวิตของตน
ส่วนในชินโตก็ให้ความสำคัญกับการขอบคุณธรรมชาติและอาหารเช่นกัน

การพนมมือก่อนหรือหลังอาหาร มักถูกมองว่าได้รับอิทธิพลจากภูมิหลังทางศาสนาเหล่านี้ และต่อมากลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตประจำวันของคนญี่ปุ่น

การใช้ในกรณีอื่นนอกเหนือจากมื้ออาหาร

คำว่า “Itadakimasu” ยังใช้ได้เวลารับของขวัญหรือรับอาหารจากผู้อื่น
ในความหมายว่า “ขอรับไว้ด้วยความขอบคุณ”

ส่วน “Gochisousama” สามารถใช้ได้เมื่อมีคนเลี้ยงอาหาร หรือมอบของกินให้
เพื่อสื่อถึงความรู้สึกว่า “ขอบคุณสำหรับการเลี้ยงดู” หรือ “ขอบคุณสำหรับอาหารอร่อย”

ชาวต่างชาติมองธรรมเนียมนี้อย่างไร

การพูดคำหนึ่งก่อนและหลังอาหาร รวมทั้งการพนมมือ
เป็นสิ่งที่ดูน่าประทับใจสำหรับชาวต่างชาติ และบางครั้งอาจทำให้นึกถึงพิธีกรรมทางศาสนา

แต่ในความเป็นจริง นี่ไม่ได้จำกัดอยู่ในศาสนาใดศาสนาหนึ่ง
หากแต่เป็นธรรมเนียมที่หยั่งรากลึกในวัฒนธรรมญี่ปุ่นโดยทั่วไป

สรุป

“Itadakimasu” และ “Gochisousama” ไม่ได้เป็นเพียงคำพูดก่อนและหลังอาหารเท่านั้น
แต่ยังเป็นคำที่สะท้อนความขอบคุณ ความเคารพ และการเห็นคุณค่าของชีวิตในแบบญี่ปุ่น

ผ่านคำพูดง่าย ๆ ในชีวิตประจำวันนี้ เราสามารถเห็นคุณค่าและวิธีคิดทางวัฒนธรรมของคนญี่ปุ่นได้อย่างชัดเจน