ญี่ปุ่นที่ยังไม่ถูกค้นพบ

หากคุณเดินทางมาญี่ปุ่นในช่วงฤดูร้อน คุณอาจได้ยินเสียงใส ๆ ของกระดิ่งดังว่า “ชิริน… ชิริน…” ลอยมาตามสายลม

เสียงนั้นมาจาก ฟูริน (風鈴 – Furin) หรือกระดิ่งลมของญี่ปุ่น ซึ่งเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของฤดูร้อนที่ชาวญี่ปุ่นคุ้นเคยมานานหลายร้อยปี

สำหรับนักท่องเที่ยว ฟูรินอาจเป็นเพียงของตกแต่งที่สวยงาม แต่สำหรับชาวญี่ปุ่นแล้ว มันเป็นมากกว่านั้น เพราะเป็นวัฒนธรรมที่สะท้อนถึงการใช้ประสาทสัมผัสเพื่อสัมผัสธรรมชาติ

“สัมผัสความเย็นผ่านเสียง”

นี่คือเสน่ห์อันเป็นเอกลักษณ์ของฤดูร้อนในญี่ปุ่น

ประวัติความเป็นมาของฟูริน

เชื่อกันว่าต้นกำเนิดของกระดิ่งลมมาจากประเทศจีนเมื่อประมาณ 2,000 ปีก่อน

ในสมัยนั้น มีการแขวนระฆังสำริดที่เรียกว่า ฟูทาคุ (風鐸) ไว้ตามวัดและอาคารสำคัญ

ผู้คนเชื่อว่าเสียงของระฆังสามารถ

• ปัดเป่าสิ่งชั่วร้าย
• นำโชคดีมาให้
• ปกป้องบ้านเรือนจากภัยอันตราย

ต่อมาในสมัยนารา วัฒนธรรมนี้ได้แพร่เข้าสู่ประเทศญี่ปุ่น

ช่วงแรก ฟูรินพบได้เฉพาะในวัดและบ้านของชนชั้นสูง แต่ในสมัยเอโดะ กระดิ่งลมแก้วเริ่มได้รับความนิยมในหมู่ประชาชนทั่วไป และกลายเป็นสัญลักษณ์ของฤดูร้อนในญี่ปุ่นมาจนถึงปัจจุบัน

ทำไมเสียงกระดิ่งลมจึงทำให้รู้สึกเย็น?

ในความเป็นจริง กระดิ่งลมไม่ได้ทำให้อุณหภูมิลดลง

แล้วเหตุใดชาวญี่ปุ่นจึงรู้สึกเย็นเมื่อได้ยินเสียงของมัน?

คำตอบอยู่ที่จิตวิทยาของมนุษย์

เมื่อกระดิ่งลมดังขึ้น นั่นหมายความว่ามีลมพัดผ่าน

สมองของเราจะจินตนาการถึงสายลมเย็น ทำให้รู้สึกสบายขึ้น แม้อุณหภูมิจริงจะไม่เปลี่ยนแปลงก็ตาม

ก่อนที่จะมีเครื่องปรับอากาศ ชาวญี่ปุ่นใช้ภูมิปัญญาจากธรรมชาติเพื่อคลายร้อน เช่น

• การสาดน้ำหน้าบ้าน (Uchimizu)
• ม่านไม้ไผ่ (Sudare)
• พัดกลม (Uchiwa)
• พับญี่ปุ่น (Sensu)
• กระดิ่งลม (Furin)

ในบรรดาวิธีทั้งหมด ฟูรินถือเป็นวิธีที่พิเศษที่สุด เพราะไม่ได้ทำให้ร่างกายเย็นลง แต่ช่วยให้จิตใจรู้สึกเย็นสบาย

งานฝีมือของช่างผู้สร้างเสียงอันไพเราะ

แม้ในปัจจุบัน กระดิ่งลมจำนวนมากยังคงผลิตด้วยมือโดยช่างฝีมือชาวญี่ปุ่น

ช่างจะคำนึงถึงวัสดุ ความหนา ขนาด รวมถึงน้ำหนักของแผ่นกระดาษที่ห้อยอยู่ด้านล่าง เพื่อให้แต่ละใบมีเสียงที่เป็นเอกลักษณ์

จึงไม่มีฟูรินสองใบที่ให้เสียงเหมือนกันทุกประการ

ฟูรินจึงเป็นทั้งของใช้ในฤดูร้อนและงานศิลปหัตถกรรมดั้งเดิมของญี่ปุ่น

กระดิ่งลมเอโดะ (Edo Furin)

กระดิ่งลมที่มีชื่อเสียงที่สุดชนิดหนึ่งคือ เอโดะฟูริน ซึ่งผลิตในกรุงโตเกียว

กระจกแต่ละใบถูกเป่าด้วยมือโดยช่างฝีมือ และวาดลวดลายจากด้านในของแก้ว ซึ่งเป็นเทคนิคที่ต้องใช้ความชำนาญสูง

จุดเด่นของเอโดะฟูริน ได้แก่

• ทำด้วยมือทุกชิ้น
• วาดลายจากด้านในของแก้ว
• เสียงนุ่มนวลและอ่อนโยน
• ไม่มีสองใบที่ให้เสียงเหมือนกัน

ลวดลายยอดนิยม ได้แก่ ปลาทอง ดอกผักบุ้งญี่ปุ่น ดอกไม้ไฟ และแตงโม ซึ่งล้วนเป็นสัญลักษณ์ของฤดูร้อนในญี่ปุ่น

กระดิ่งลมนัมบุ (Nambu Iron Wind Chime)

อีกหนึ่งประเภทที่มีชื่อเสียงคือกระดิ่งลมที่ทำจากเหล็กนัมบุ ซึ่งเป็นงานหัตถกรรมดั้งเดิมของจังหวัดอิวาเตะ

ต่างจากกระดิ่งแก้ว เสียงของกระดิ่งเหล็กจะกังวาน ยาว และใส ให้ความรู้สึกสงบและผ่อนคลาย

นักท่องเที่ยวจากต่างประเทศจำนวนมากนิยมซื้อกลับไปเป็นของที่ระลึกจากญี่ปุ่น

เทศกาลกระดิ่งลมในญี่ปุ่น

ในช่วงฤดูร้อน วัดและศาลเจ้าหลายแห่งทั่วญี่ปุ่นจะจัดงานเทศกาลกระดิ่งลม

เทศกาลที่มีชื่อเสียง ได้แก่

• ตลาดกระดิ่งลมวัดคาวาซากิไดชิ (จังหวัดคานางาวะ)
• เทศกาลกระดิ่งลมวัดโอฟุสะคันนอน (จังหวัดนารา)
• เทศกาลกระดิ่งลมวัดโชจูอิน (จังหวัดเกียวโต)

กระดิ่งลมนับพันใบที่แกว่งไกวพร้อมกันตามสายลม สร้างเสียงประสานอันงดงามและเป็นภาพที่น่าประทับใจของฤดูร้อนญี่ปุ่น

ประเทศอื่นมีกระดิ่งลมหรือไม่?

หลายประเทศทั่วโลกมีกระดิ่งลมหรือ Wind Chime เช่นกัน

แต่การแขวนกระดิ่งเพื่อ สัมผัสความเย็นของฤดูร้อน ถือเป็นวัฒนธรรมที่พบได้เด่นชัดในญี่ปุ่น

สำหรับชาวตะวันตก เสียงที่ทำให้นึกถึงฤดูร้อนอาจเป็นเสียงนกร้องหรือรถขายไอศกรีม

แต่สำหรับชาวญี่ปุ่น เสียงของ

• จักจั่น
• กระดิ่งลม

คือเสียงที่บอกว่าฤดูร้อนมาถึงแล้ว

การชื่นชมเสียงจากธรรมชาติ เป็นอีกหนึ่งเสน่ห์ของวัฒนธรรมญี่ปุ่น

สรุป

กระดิ่งลมไม่ได้ทำให้อากาศเย็นลง

แต่เสียงอันอ่อนโยนของมันสามารถทำให้จิตใจรู้สึกสงบและเย็นสบาย

แทนที่จะเอาชนะธรรมชาติ ชาวญี่ปุ่นเลือกที่จะอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างกลมกลืน

ฟูรินจึงเป็นสัญลักษณ์ของการใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้า เพื่อชื่นชมฤดูกาลและความงดงามของธรรมชาติ

หากคุณมีโอกาสมาเที่ยวญี่ปุ่นในฤดูร้อน อย่าลืมหยุดฟังเสียงกระดิ่งลมสักครู่

บางที…เสียงเล็ก ๆ นั้น อาจทำให้คุณเข้าใจวัฒนธรรมญี่ปุ่นได้ลึกซึ้งกว่าคำพูดเสียอีก